Waterkracht: Alles wat je er over wilt weten

Waterkracht is een duurzame energiebron die al lang meegaat en vele voordelen kent. Energie opwekken met water werd zelfs in het oude Egypte al gedaan. In deze blog leggen we je stap voor stap uit wat waterkracht precies is, hoe een waterkrachtcentrale werkt en wat de voor- en nadelen van waterkracht zijn.

Wat is waterkracht precies?

Simpel gezegd is waterkracht de kracht van stromend of vallend water. Die kracht kun je gebruiken om energie te maken. Vroeger draaiden watermolens dankzij de bewegende rivier, nu zetten moderne machines die beweging om in elektriciteit.

Waterkracht, waterkracht energie of waterenergie. Verschillende woorden die eigenlijk allemaal hetzelfde betekenen: energie uit waterkracht. De energie ontstaat doordat water een gewicht heeft en altijd naar beneden wil stromen. Hoe sneller en hoe hoger het water stroomt, hoe meer kracht het heeft. Met waterkrachtcentrales gebruiken we die beweging om elektriciteit op te wekken.

Hoe wordt waterkracht opgewekt?

In een waterkrachtcentrale wordt de kracht van water omgezet in elektriciteit. Dat gebeurt door het water via turbines te laten stromen. Turbines zijn grote machines met schoepen. Het water laat die schoepen draaien. Die draaiende beweging wordt door een generator omgezet in bruikbare stroom voor ons elektriciteitsnet, zodat we de energie thuis kunnen gebruiken.

Stuwdammen en stuwmeren

Voor veel waterkrachtcentrales is het handig om water eerst op te slaan. Dat doen ze met een stuwdam. Een stuwdam is een muur in de rivier die het water tegenhoudt. Daardoor ontstaat een stuwmeer: een groot meer achter de dam waar veel water staat opgeslagen. Dat meer zorgt ervoor dat de centrale altijd water heeft dat naar beneden kan stromen. Hoe hoger het water in het stuwmeer staat, hoe meer energie je kunt winnen.

In Nederland hebben we maar weinig grote rivieren met enorme hoogteverschillen. Daarom zie je niet zoveel waterkrachtcentrales in Nederland als in landen met grote bergen. Wel zijn er kleinschalige installaties die werken met rivieren en kanalen.

De grootste waterkrachtcentrale ter wereld is de Drieklovendam in China. Deze enorme dam ligt in de rivier de Yangtze en kan genoeg stroom opwekken voor tientallen miljoenen huishoudens. Met een vermogen van ruim 22.000 megawatt is het een indrukwekkend voorbeeld van wat waterkracht kan bereiken. De bouw was een megaproject dat jaren duurde en had grote invloed op de omgeving, zowel positief qua energieproductie als negatief voor natuur en bewoners.

Waterkracht: voordelen en nadelen

Zoals bij elke energiebron zijn er voordelen en nadelen van waterkracht. In de kern draait het om wat het oplevert, wat het kost en wat het betekent voor natuur en omgeving.

Voordelen van waterkracht

Waterkracht is schoon. Er hoeven geen grondstoffen voor te worden gewonnen en er ontstaan geen afvalproducten. Er is dus ook geen vervoer nodig van grondstoffen of afval.
Waterkracht is een energiebron die nooit opraakt.
Waterkracht is goedkoop. Voor de bouw van de waterkrachtcentrale is wel een investering nodig, maar daarna zijn de kosten heel laag. Een waterkrachtcentrale gaat
tientallen jaren mee. Bekijk hoe een waterkrachtcentrale werkt.
Waterkracht maakt het mogelijk heel veel energie op te wekken.
Waterkracht is niet afhankelijk van het weer. Waterkracht is dus een veel stabielere energiebron dan zonnestroom of windenergie.
Vissen die tegen de stroom in zwemmen komen niet langs de stuwen in een rivier, maar omdat waterkrachtcentrales zijn voorzien van een vistrap, is er toch stroomopwaartse migratie mogelijk.

Nadelen van waterkracht

Stuwdammen en stuwmeren veranderen de leefomgeving van allerlei planten en dieren in de omgeving.
Ook de mens kan last hebben van stuwmeren, bijvoorbeeld doordat een dorp onder water komt te staan.
Een gedeelte van de vissen die met de stroom meegaan, kan worden beschadigd door de schoepen van een waterkrachtcentrale.
In droge periodes of bij veranderende regenpatronen kan de kracht van water afnemen.

Waterkracht in Nederland

Hoe zit het met waterkracht in Nederland? Het gevolg van ons platte kikkerland is dat we hier weinig hoogteverschil hebben in rivieren. Daarom zie je in Nederland geen enorme waterkrachtcentrales zoals in bijvoorbeeld de Alpen of Scandinavië. Er zijn wel kleine installaties, vaak bij sluizen of riviertjes, die energie uit water winnen. Dat levert minder stroom op dan de grote centrales in andere landen, maar draagt toch bij aan een duurzame energieopwekking.

Stap over op duurzame energie van Essent

We helpen je graag om duurzamer te leven én te besparen. Daar hoort vandaag de dag ook groene stroom bij. Elk huishouden krijgt bij Essent standaard 100% groene stroom. Stroom die volledig duurzaam is opgewekt met windmolens en zonnepanelen.

Benieuwd naar het aanbod van Essent? Doe de postcodecheck en bekijk direct het aanbod voor jou.