De energietransitie uitgelegd

De energietransitie

Je komt de term waarschijnlijk best vaak tegen: de energietransitie. In de politiek, in de media, op je werk en in je eigen buurt. Met zijn allen zijn we bezig om te verduurzamen en ons steentje bij te dragen aan de energietransitie. Wat houdt dit nu eigenlijk in? In dit artikel leggen we uit wat de energietransitie is en wat die voor jou betekent.

Wat is de energietransitie eigenlijk?

De (duurzame) energietransitie gaat over de overgang van het gebruik van fossiele brandstoffen zoals gas, kernenergie en steenkolen naar volledig groene energie. Duurzame energie kennen we nu al in de vorm van bijvoorbeeld zonne- en windenergie. Het doel van de energietransitie is om een volledig duurzame energievoorziening te hebben in 2050 in Nederland. Deze afspraken zijn vastgelegd in het Energieakkoord.

Welke duurzame energiebronnen zijn er?

Duurzame energiebronnen raken niet op en zijn beter voor het klimaat. Ze stoten weinig of geen CO2 uit. Dat is belangrijk in de energietransitie, want zo stap je over op schonere energie. Dit zijn de bekendste duurzame energiebronnen:
  • Zonne-energie: zonnepanelen zetten zonlicht om in stroom. Ook op bewolkte dagen wekken ze energie op.
  • Windenergie: windmolens draaien op de kracht van de wind en maken elektriciteit.
  • Waterkracht: stromend water drijft turbines aan die stroom opwekken.
  • Biomassa: plantenresten of hout worden gebruikt om energie te maken.

In Nederland zie je vooral zonne- en windenergie snel groeien. Dat helpt om minder afhankelijk te zijn van gas en kolen. Zo maken we energie stap voor stap duurzamer.

Waarom zijn fossiele brandstoffen slecht?

Fossiele brandstoffen zoals aardgas, kolen en olie raken op. Ze zijn miljoenen jaren geleden ontstaan uit planten en dieren. Als je ze verbrandt komt er veel CO₂, ook wel koolstofdioxide genoemd, vrij. Dat CO₂ is een broeikasgas, wat betekent dat het warmte vasthoudt in de atmosfeer waardoor de aarde opwarmt. Hoe meer broeikasgassen, hoe groter de opwarming.

Daarom stappen we over op duurzame energie. Dat is beter voor het klimaat en voor de toekomst van onze energievoorziening.

De energietransitie in Nederland

Energieleveranciers investeren in duurzame energieoplossingen zoals windparken en zonneparken. Daarnaast bieden alle Nederlandse leveranciers groene stroom aan. Essent investeert continu in duurzame energieoplossingen. Het bedrijf is onderdeel van innogy en daarmee één van de grootste Nederlandse windenergie-exploitanten. In 1995 heeft het bedrijf als eerste in Nederland groene stroom geïntroduceerd. Sindsdien is Essent één van de grootste groene stroomleveranciers van Nederland.

Waarom pas helemaal duurzaam in 2050?

De doelstelling van de energietransitie moet in 2050 bereikt worden. Dat lijkt ver weg, maar dat komt doordat het nu eenmaal veel tijd kost om onze huizen en energienetwerken te veranderen. We moeten stap voor stap overstappen van aardgas en andere fossiele brandstoffen naar duurzame energie. Dat vraagt om nieuwe oplossingen én aanpassingen in huis.

Een van de grootste uitdagingen in de energietransitie is onze verwarming. In Nederland verwarmen we veel huizen met aardgas. Dat moet vervangen worden door duurzame energiebronnen zoals zonne-energie, groen gas of stadsverwarming. Bij nieuwbouw zie je steeds vaker dat huizen geen gasaansluiting meer krijgen. Koken op gas kun je makkelijk vervangen door een inductiekookplaat. Maar je huis verwarmen is lastiger. Daarvoor zijn oplossingen zoals een warmtepomp of een zonneboiler. Toch worden sommige nieuwe woningen nog aangesloten op het gasnet. Dat vertraagt de energietransitie.

Ook de opslag van energie is een uitdaging. Zonnepanelen wekken alleen stroom op als de zon schijnt. Maar je hebt ook stroom nodig in de avond of in de winter. Daarom zijn goede, betaalbare batterijen belangrijk, zodat stroom kan worden opgeslagen voor later gebruik. 

Een extra uitdaging in de energietransitie is netcongestie. Netcongestie betekent dat het elektriciteitsnet vol zit. Doordat we minder gas gebruiken, gebruiken we meer stroom. Op drukke momenten is er daardoor te weinig ruimte op het stroomnet voor iedereen. Dat zorgt ervoor dat nieuwe zonnepanelen of bedrijven soms niet op het net kunnen worden aangesloten. Het stroomnet moet dus worden uitgebreid. Netbeheerders werken hier hard aan, maar dat kost tijd. Zo werken we stap voor stap toe naar een volledig duurzame energievoorziening in 2050.

Wat kan ik zelf doen om bij te dragen aan de energietransitie?

Je kunt nu al zelf bijdragen aan de energietransitie. Bijvoorbeeld met zonnepanelen, een warmtepomp of een zonneboiler. De komende jaren zullen er steeds meer mogelijkheden komen om duurzame energie op te wekken en op te slaan, want de ontwikkelingen gaan in een razend tempo. Zelf kan je bij nieuwe investeringen in huis of bij nieuwbouw nu al kijken of duurzame oplossingen een optie zijn.

Veelgestelde vragen over de energietransitie

Wat betekent energietransitie?

De energietransitie is de overstap van fossiele brandstoffen naar duurzame energiebronnen zoals zon en wind. We gebruiken steeds minder CO₂-uitstotende energie en kiezen voor schonere oplossingen. Zo maken we onze energievoorziening duurzamer en beter voor het klimaat en de toekomst.

Wie betaalt de energietransitie?

De energietransitie betalen we samen. Jij als consument, bedrijven en de overheid dragen allemaal bij.
Als consument betaal je mee via je energierekening en belastingen. Ook netbeheerders investeren in het stroomnet. Die kosten zie je terug op je factuur. Bedrijven investeren vaak zelf in verduurzaming. Bijvoorbeeld in elektrische machines of zonnepanelen op het dak. De overheid betaalt mee met subsidies en investeringen in nieuwe oplossingen. Bijvoorbeeld voor waterstof, windparken op zee en het uitbreiden van het stroomnet.

Kan ik ergens controleren hoe mijn stroom is opgebouwd?

De samenstelling van je stroom kun je vinden op het Stroometiket. Dit laat zien welke bronnen gebruikt zijn voor het opwekken van de aan jou geleverde stroom. Het Stroometiket is samengesteld volgens de berekeningsmethode van de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Hiermee berekenen alle energiebedrijven op dezelfde manier de samenstelling van stroom.