Wist u dat de luchtvochtigheid in huis een belangrijke rol speelt bij een fijn of juist minder prettig binnenklimaat? Maar wat is de luchtvochtigheid precies? Hoe kunt u de luchtvochtigheid meten? Wat is de beste luchtvochtigheid? En wat merkt u als de luchtvochtigheid in huis te laag of juist te hoog is?


Absolute en relatieve luchtvochtigheid

Relatieve luchtvochtigheid

Heeft u het over de luchtvochtigheid in huis, dan bedoelt u eigenlijk de relatieve luchtvochtigheid. Dit betekent hoeveel waterdamp de lucht bevat ten opzichte van hoeveel vocht er maximaal in de lucht kan zitten. Dit hangt af van onder andere de temperatuur en de luchtdruk. De relatieve luchtvochtigheid wordt uitgedrukt in procenten en ligt in een ideale situatie tussen 40 en 60 procent.

De absolute luchtvochtigheid is de hoeveelheid waterdamp in de lucht, zonder invloeden als temperatuur en luchtdruk. De absolute luchtvochtigheid wordt uitgedrukt in aantal gram water per kubieke meter lucht.


De aanbevolen luchtvochtigheid in huis

Natuurlijk heeft u het liefst een ideale luchtvochtigheid in huis. Maar waar merkt u het eigenlijk aan als de luchtvochtigheid te hoog of te laag is?

Te lage luchtvochtigheid in huis

Als de luchtvochtigheid in huis te laag is, krijgen veel mensen last van geïrriteerde luchtwegen, barstjes in de lippen, droge ogen of soms zelfs huidklachten. Ook voor het huis zelf is een lage luchtvochtigheid niet goed. Het hout in huis kan gaan barsten en scheuren, omdat hout door uitdroging krimpt. Dat geldt voor houten meubels, maar ook voor bijvoorbeeld uw vloer en kozijnen.

Te hoge luchtvochtigheid in huis

Een te hoge luchtvochtigheid in huis kan schimmelproblemen veroorzaken. Houten meubels, vloeren en kozijnen nemen het vocht op en zetten uit. Mensen hebben het bij een te hoge luchtvochtigheid vaak erg warm, omdat ze via de lucht de warmte niet goed kwijt kunnen. Een ideale luchtvochtigheid in huis is dus niet alleen ideaal, maar ook echt nodig om fijn te wonen. Bovendien heb je ook hogere stookkosten bij een te hoge luchtvochtigheid. Het kost namelijk meer energie om vochtige lucht op te warmen.


Luchtvochtigheid in huis regelen

De ideale luchtvochtigheid in huis kan worden gemeten met een zogenaamde hygrometer. Net zoals een thermometer de temperatuur aangeeft, is een hygrometer een instrument dat de luchtvochtigheid meet. Als u een weerstation heeft, dan is het daarop vaak al eenvoudig af te lezen. Een hygrometer geeft de relatieve luchtvochtigheid aan in procenten. Als de waarde tussen 40 en 60 procent ligt, dan zit u goed. Als u te hoog of juist te laag zit, dan kan het zijn dat u de lucht moet bevochtigen of juist minder vochtig moet maken, afhankelijk van de situatie. Maar hoe doet u dat?


Lucht te droog? Zorgen voor meer vocht in huis

Luchtvochtigheid in huis te laag

Met waarden die rond 25 procent liggen is de luchtvochtigheid in de winter vaak te laag. Om de gewenste luchtvochtigheid te bereiken, moet u de lucht vochtiger maken. Dat kan op verschillende manieren. Een van die manieren is het ophangen van open bakjes met water aan uw radiatoren. De warmte zal ervoor zorgen dat het water verdampt en de lucht vanzelf vochtiger wordt. Ook zijn er speciale luchtbevochtigers te koop. Deze apparaten meten de luchtvochtigheid en voegen automatisch vocht aan de lucht toe, totdat de ideale luchtvochtigheid in huis bereikt is.


Lucht te vochtig? Zorgen voor minder vocht in huis

Luchtvochtigheid in huis te hoog

Gedurende de dag komt er in een gemiddeld huis weer heel wat vocht in de lucht terecht. Bijvoorbeeld door te douchen, de was te drogen en te koken. Ook kan er vocht in huis komen door bijvoorbeeld een lekkage, regendoorslag of bouwvocht. Maar ook de mensen dragen bij aan een hogere luchtvochtigheid, veroorzaakt door zweten en ademhalen. Wist u dat een gezin van vier personen tot wel twaalf liter water per dag kan produceren? In combinatie met slecht ventileren kan dat zorgen voor een vochtprobleem. Is de lucht in uw huis te vochtig? Dan wordt vaak een airconditioner of ontvochtiger gebruikt om de gewenste luchtvochtigheid te bereiken. 

Ontvochtiger en airco

Voor het droger maken van de lucht in huis kunt u kiezen voor een ontvochtiger of een airconditioner. Beide apparaten werken volgens hetzelfde principe. Een airconditioner is echter gemaakt om de lucht te koelen en heeft als neveneffect dat er vocht uit de lucht gehaald wordt. In tegenstelling tot airco's hebben ontvochtigers als hoofdfunctie het bereiken van de ideale luchtvochtigheid in huis.

Vochtvreter

Een vochtvreter bestaat doorgaans uit een kunststof bakje dat is gevuld met korrels calciumchloride. De calciumchloride trekt water in gasvorm in de lucht aan en zet ze om in water. Zo kan een vochtvreter de luchtvochtigheid helpen verlagen.


Tips voor de optimale luchtvochtigheid in huis

Was buiten drogen
  • Lucht uw huis iedere dag door de ramen open te zetten
  • Zet de mechanische ventilatie niet uit
  • Gebruik tijdens het koken bij voorkeur deksels op de pannen
  • Zet de afzuigkap aan tijdens het koken
  • Zorg dat de stoom bij het douchen weg kan
  • Maak na het douchen de natte muren en glazen wanden droog met een raamtrekker
  • Droog uw wasgoed buiten als het kan

Luchten of ventileren?

Ventileren is goed voor de gezondheid en het zorgt ervoor dat de luchtvochtigheid in huis in balans is. Belangrijk daarbij is het onderscheid tussen ventileren en luchten.

Luchten

Bij het luchten wordt er een raam of deur opengezet, zodat alle lucht in die ruimte in één keer wordt ververst. Er is wel een merkbaar effect op de luchtvochtigheid in huis, maar dat duurt echter maar kort.

Ventileren

Bij ventilatie wordt de lucht in huis 24 uur per dag ververst. Ondanks dat Nederlanders over het algemeen veel luchten, wordt er te weinig geventileerd. Toen woningen nog niet zo goed geïsoleerd waren, zorgden de vele naden en kieren ervoor dat er een continue stroom van verse lucht in huis kwam. Met name in nieuwbouwwoningen zijn die naden en kieren allemaal gedicht, waardoor er actief geventileerd moet worden om het binnenklimaat aangenaam en gezond te houden.

Grofweg zijn er twee soorten actieve ventilatie: natuurlijk en mechanisch. Bij natuurlijke ventilatie wordt de lucht ververst via de verschillende ventilatieroosters die overal in huis te vinden zijn. Bij mechanische ventilatie vindt de afvoer plaats via een elektrische ventilator.


Gratis adviesgesprek ventilatie

Luchtvochtigheid meten met een hygrometer

Hygrometer

Luchtvochtigheid meet u met een hygrometer, een instrument dat vaak onderdeel is van een weerstation voor in huis. Hygrometers zijn er in verschillende soorten. Een bekende variant is de 'haarhygrometer'. Haar verandert namelijk van lengte als de luchtvochtigheid verandert. De verandering in lengte wordt overgebracht naar een wijzer die aanwijst wat de relatieve luchtvochtigheid is. Des te lager de luchtvochtigheid, des te meer het haar krimpt. Als vervanger voor menselijk haar worden tegenwoordig ook synthetische materialen gebruikt. Er zijn ook elektronische hygrometers, waarbij de verandering wordt gemeten in elektronische weerstand.

Hebt u een hygrometer, monteer hem dan bij voorkeur niet aan de wand van een buitenmuur of in de buurt van een raam. Daar is de luchtvochtigheid altijd al hoger dan in de rest van het huis, waardoor de meting meestal geen betrouwbaar resultaat geeft.