'Netcongestie' is verkozen tot het moeilijkste energiewoord van het jaar. Maar liefst 44% van de Nederlanders geeft aan dit begrip niet te kennen of te begrijpen. Dit blijkt uit onderzoek dat Essent heeft laten doen. Ook andere energiewoorden scoren slecht. 24% begrijpt het woord 'salderingsregeling' niet. 16% snapt 'transportkosten' niet. En 15% heeft moeite met 'terugleverkosten'. Ook vindt bijna 40% van alle Nederlanders de opbouw van de energierekening (te) moeilijk te begrijpen.

Het onderzoek laat zien dat het begrip van energie er niet goed voor staat. Een derde (33%) van de Nederlanders weet niet wat het verschil is tussen terugleverkosten en terugleververgoeding. Ook het verschil tussen een energieleverancier en een netbeheerder is voor een kwart (26%) van de bevolking onduidelijk.

Door te weinig kennis doen mensen minder

Er blijkt een verschil te zijn tussen wat consumenten denken te begrijpen en wat ze in de praktijk doen. Daardoor zijn mensen minder actief op belangrijke momenten, bijvoorbeeld bij de jaarrekening. Als er moet worden bijbetaald, controleert maar 28% eerst de meterstanden en het verbruik. Maar 23% past het maandelijkse termijnbedrag aan voor het volgende jaar. En maar 17% begrijpt direct waarom er moet worden bijbetaald.

Probleem groter dan laaggeletterdheid alleen

Essent werkt sinds 2024 samen met Stichting Lezen en Schrijven en met ervaringsdeskundigen. "Er zijn in Nederland 3 miljoen mensen van 16 tot en met 75 jaar, die moeite hebben met lezen, schrijven en rekenen. Dat is 1 op de 5. Vaak kunnen zij daardoor slecht omgaan met apps, computers en smartphones. Dat zorgt voor problemen in hun leven. Ze hebben daardoor ook minder grip op hun geldzaken. Bijvoorbeeld omdat ze hun energierekening niet begrijpen," zegt Hanneke Propitius, directeur-bestuurder van Stichting Lezen en Schrijven. "Heldere taal is belangrijk, zodat iedereen mee kan komen op de arbeidsmarkt en in de samenleving. Wij ondersteunen Essent in het begrijpelijker maken van informatie over energiezaken. Wij doen dat samen met de mensen om wie het gaat.”

Efsun, ervaringsdeskundige die meewerkte aan het verbeteren van de energierekening, herkent dit probleem: "Dat ik het niet begrijp, betekent niet dat ik het niet wil weten.”

Nieuwe Energiewet dreigt probleem groter te maken

Door keuzes van de overheid en de nieuwe Energiewet wordt de energierekening steeds moeilijker. Daardoor wordt het probleem nog groter.

"Energie is een basisbehoefte. Het mag niet zo zijn dat mensen hun rekening niet begrijpen door moeilijke taal", zegt Jeroen Minneboo, operationeel directeur bij Essent. "Daarom komt Essent met een plan voor meer energiebegrip. We willen zelf verantwoordelijkheid nemen en de eerste stap zetten."

Actieplan voor beter energiebegrip

Essent start een actieplan om energiebegrip blijvend te verbeteren:

• Persoonlijke uitlegvideo's die met de jaarrekening worden meegestuurd
• Ervaringsdeskundigen via Stichting Lezen en Schrijven die klantcommunicatie vooraf controleren op begrijpelijkheid.
• Uitbreiding van de klantenservicepagina's met extra ondersteuning en speciaal voor vragen over de energierekening
• Nieuwe, makkelijke app met filmpjes en begrijpelijke energie-informatie
• Training door Stichting Lezen en Schrijven van medewerkers die zich met klantcommunicatie bezighouden om op een eenvoudig taalniveau te werken

Oproep aan kabinet

"Bij het werken aan de nieuwe Energiewet is er vooral aandacht geweest voor de techniek", legt Minneboo uit. "Maar de vertaling naar klanten is minstens zo belangrijk. We moeten de verantwoordelijkheid nemen om moeilijke woorden goed uit te leggen.  Essent is daarmee begonnen en heeft samen met andere bedrijven een voorstel gedaan om energie-termen te versimpelen. Zo willen we graag kunnen communiceren over een 'maandbedrag' in plaats van 'termijnbedrag', omdat onderzoek laat zien dat klanten dit beter begrijpen. Dit ligt nu voor toestemming bij het ministerie van Klimaat en Groene Groei.”

Essent en Stichting Lezen en Schrijven roepen het volgende kabinet op: "Begrijp hoe belangrijk eenvoudige taal is en neem mensen mee via duidelijke communicatie en beleid. Zo willen mensen mee blijven doen met alle veranderingen in de wereld van energie."

--------------

* We maakten deze tekst begrijpelijker voor mensen die moeite hebben met basisvaardigheden (taal, rekenen en digitale vaardigheden). Dat deden we samen met een taalambassadeur van Stichting Lezen en Schrijven.

Top vijf moeilijkste energiewoorden en uitleg:
#1 Netcongestie betekent: Te weinig ruimte in de stroomkabels
#2 Salderingsregeling betekent: Verrekenen van je eigen zonnestroom
#3 Transportkosten betekent: Kosten voor het vervoer van energie via kabels
#4 Terugleverkosten / Teruglevergoeding: kosten of vergoeding voor teruggeven van stroom / stroomtegoed
#5 Variabel contract / Dynamisch contract: energiecontract met wisselende prijzen