Terugblik en vooruitzicht op de powermarkt

29 december 2020

In 2020 is er veel gebeurd. We kijken terug om te zien welke invloed dat had op de powermarkt in Europa in 2020. En we kijken vooruit naar 2021.

Terugblik 2020

Het begin van 2020 werd voor de powermarkt getekend door twee verschillende zaken, die samen voor erg bearish spotprijzen zorgden.

Corona en zon drukken de spotprijzen

Aan de ene kant was er de opkomst van het coronavirus en de bijbehorende maatregelen in Europa, dit zorgde voor minder vraag naar elektriciteit wat lagere spotprijzen tot gevolg had. Door het algehele economisch sentiment gingen de prijzen voor CO2 credits ook omlaag, wat dit effect versterkte.

Om het plaatje compleet te maken was er ook uitzonderlijk veel zonneschijn in de maanden maart/april, wat door de toegenomen zonnepanelen zorgde voor nog lagere prijzen. De spotprijzen in maart, april en mei 2020 waren respectievelijk 25, 19 en 17 euro per MWh. In 2019 kwamen dezelfde maanden uit op 40.50, 40.80 en 40.20 euro per MWh.

Grillige CO2 prijzen laten de curve bewegen

Gedreven door de onzekerheid rondom de economische situatie in Europa en de rest van de wereld, was de CO2 prijs grillig. Gekeken over het jaar ging deze van 25 in het begin van het jaar, naar 15 euro ten tijde van de eerste lockdown.

In de zomer nam het vertrouwen in economisch herstel langzaam toe. De prijzen kropen weer omhoog tot bijna 30 euro per ton in juli. Vervolgens was er weer een korte dip in november, tijdens de tweede coronagolf, en de prijs zakte weer terug naar 23 euro per ton.

Richting het einde van het jaar gaat de prijs weer richting 31 euro per ton. Vooral doordat de EU heeft besloten de doelstelling te verhogen tot 55% reductie in 2030 ten opzichte van 1990. Dit laat zien hoe grillig de CO2 prijs was gedurende het jaar en daarmee ook de powerprijzen, die voor gascentrales met 33% worden beïnvloed door de CO2 prijs en voor kolen zelfs voor 50%.

Dit waren onze verwachtingen voor de powermarkt in 2020

Vooruitblik 2021

Voor het inkopen van elektriciteit, is het ook interessant om vooruit te kijken naar 2021. Wat gaat er spelen? We benoemen een aantal specifieke zaken die een belangrijke rol gaan spelen op de powermarkt in 2021.

De invloed van zon en wind gaat alleen maar groter worden

Het voorjaar van 2020 werd al sterk beïnvloed door de PV productie in Europa. Dit zal in 2020 alleen maar verder toenemen. In Nederland is er in 2020 wederom 1.7 GWp aan nieuwe zonnepanelen bijgekomen, waarmee het totaal uitkomt op 7,7 GWp aan geïnstalleerd vermogen.

De verwachting is dat deze stijging in 2021 door blijft zetten, en mogelijk zelfs naar de 2 GWp aan nieuwe panelen zal gaan. Dit is niet alleen in Nederland, ook België, Frankrijk en Duitsland blijven hiermee doorgaan, dit beïnvloed de peak prijzen (spot en curve).

Qua windproductie worden er geen nieuwe grote windparken op zee aangesloten in 2021, dat zal pas in 2022 zijn. Er komen wel enkele kleine parken op land en in omliggende landen, die op dagen met wind de spotprijzen omlaag drukken.

Marktkoppeling neemt verder toe

Door de uitfasering van kolencentrales, de goede beschikbaarheid van andere conventionele centrales en de toenemende beschikbaarheid van interconnectie wordt Europa steeds meer een grote elektriciteitsmarkt.

Voor 2021 zijn de verschillen tussen de landen erg klein, ten tijde van schrijven zit er tussen Nederland, België en Duitsland minder dan 50 cent per MWh verschil. Alleen Frankrijk staat hoger door zorgen over de beschikbaarheid van kerncentrales in februari/maart. Dit betekent dat de markt verwacht dat de landen elkaar kunnen ondersteunen mochten er problemen ontstaan en daarmee het risico kunnen reduceren.

Omdat de markten gekoppeld zijn, kan de hele spotclearing hoog uitkomen bij weinig renewable productie op een koude winterdag. Door krapte in bijvoorbeeld Frankrijk, stijgt daar de prijs naar enorme hoogte, waardoor anderen landen gaan exporteren naar Frankrijk. Door de koppeling geldt voor dat uur de hoge prijs uit Frankrijk voor alle gekoppelde landen.