Wat speelt er op de gasmarkt in 2020? 

17 december 2019

De laatste maand van 2019 zit er al bijna op. Tijd voor een overzicht van wat we in de staart van 2019 kunnen verwachten en van de verwachtingen voor de gasmarkt in 2020. 

Wat kunt u verwachten van de gasprijzen komend jaar? We laten u een kort overzicht zien van de bearish factoren en daarna belichten we de mogelijke risico's.

De winter is bearish op de gasmarkt

De markt ziet er voor de rest van de winter zien we alleen maar bearish factoren: 

  • Storage niveaus: hoog
  • Import uit Noorwegen: hoog
  • Import uit Rusland: hoog
  • Productie in Nederland: hoog (ten opzichte van de maximale productie)
  • Aanvoer LNG: hoog
  • Vraag: laag

De kerst en het weer verklaren de lage vraag. Volgens de verwachtingen zijn de temperaturen de rest van dit jaar zacht en de wind gemiddeld tot laag. En rond de kerst is de vraag naar gas altijd laag. 

Hoewel alles natuurlijk kan veranderen, zien we een bearish mix van factoren, zonder bullish signaal. Begin 2020 liggen de temperaturen waarschijnlijk iets hoger, maar rond het langjarig gemiddelde.

Dan de risico's:

1. Gasdoorvoer Rusland-Oekraïne: bullish?

Als er één zaak is die voor een bullish effect kan gaan zorgen, is het de gasdoorvoer van Rusland naar Europa door Oekraïne. 

Op 31 december loopt het contract tussen het Russische Gazprom en het Oekraïense Naftagaz af. En de onderhandelingen over een verlenging of een nieuw contract gaan niet erg soepel. 

Toch verwacht de markt dat de doorvoer van gas niet lang onderbroken zal worden. Dat blijkt uit de neerwaartse prijstrend in Q1 2020. Zeker omdat president Poetin Gazprom heeft laten weten toch maar met een deal voor 1 januari 2020 te komen. Al dan niet gebaseerd op de huidige afspraken. 

Mocht het niet lukken, dan wordt dit wel een sterk bullish punt. De import vanuit Rusland gaat dan flink omlaag. De maximale reductie zou bijna 30% van alle import van gas door West-Europa betekenen.

2. Weerstand VS Nord Stream 2

Het leek bijna zeker dat Nord Stream 2 in de zomer van 2020 in gebruik genomen zou worden. De laatste hobbel was genomen, namelijk een akkoord van de Deense regering voor de aanleg via een andere route.

Maar de weerstand komt nu uit de Verenigde Staten. Om economische én om politieke redenen wil de VS niet dat de Nord Stream 2 er komt. De leiding zou machtsuitbreiding van Rusland betekenen en de export van LNG vanuit de VS naar Europa zou lastiger worden.

De VS protesteerde al eerder, maar komt nu met een verdedigingswet. Hierin staat dat de regering alle bedrijven kan sanctioneren die meewerken aan de aanleg van de Nord Stream 2. Dat kan betekenen dat het laatste stukje van de leiding niet wordt aangelegd.

Meer over de sancties van de VS op Nord Stream 2.

Eigenlijk verandert er niets als de leiding er niet komt. De leiding ligt er nu ook niet. Maar het zou een flink bullish signaal geven, want vanaf winter 2020 is de leiding al ingeprijsd. 

Het zou Oekraïne ook een sterkere positie geven in de onderhandelingen met Rusland over de doorvoer van gas. 

3. Energietransitie

Gas is een onmisbare schakel in de energietransitie. Kolencentrales worden gesloten en deze energie moet vervangen worden door energie uit duurzame opwekking. Maar die transitie gaat eenvoudigweg niet snel genoeg. In de tussenfase speelt gas een hoofdrol. 

Sterker nog: de transitie is niet mogelijk zonder gas.

De vraag naar gas neemt de komende jaren dus niet af, maar juist toe. De peak ligt naar verwachting in 2023. Hoe lang deze gaat duren, hangt natuurlijk af van de overgang naar duurzame opwekking.  

4. Gas in Nederland

Tegelijk wil het kabinet hier de gaskraan zo snel mogelijk dichtdraaien. Dit gasjaar is het de bedoeling om de winning in Groningen te verlagen naar 11.8 bcm. Dat is onder de 12 bcm die het Staatstoezicht op de mijnen heeft geadviseerd. 

Volgens netbeheerder GTS is het mogelijk om in 2022 niets meer uit het Groningenveld te halen. Dan is alleen in het geval van een strenge winter nog wat extra winning nodig. De aanvoer van gas uit Rusland en Noorwegen en de aanvoer van LNG is normaal gesproken voldoende.

Opvangen uitfasering Gronings gas

In Groningen wordt L-cal gas, of laag calorisch gas, gewonnen. Onze systemen zijn op dit type gas gebouwd. Maar uit Noorwegen en Rusland komt H-cal gas. Om dit gas te gebruiken, moet er L-cal gas van gemaakt worden. Dat gebeurt met stikstof. 

Eigenlijk is de capaciteit om dit gas te converteren het enige probleem met het uitfaseren van het Gronings gas. Daarom wordt de stikstoffabriek in Zuidbroek uitgebreid. In het eerste kwartaal van 2022 zal deze uitbreiding gereed zijn en hiermee kan 7 bcm L-cal gas geconverteerd worden.

Daarnaast zijn er bedrijven die maatregelen hebben genomen om H-cal gas te gaan gebruiken. Of om hun energievraag op een andere manier af te dekken.
De impact op de gasmarkt valt dus naar verwachting wel mee.

Volg hier de wekelijkse ontwikkelingen.