28 april – Gerard Koops

Leestijd: 3 minuten

Waarom wordt er te veel olie geproduceerd voor de vraag?

Al lange tijd ligt de productie van olie te hoog voor de vraag. Dat komt onder meer door de overproductie in de VS en het conflict tussen Rusland en de OPEC+. De olieprijzen zijn flink gedaald. En om dat de gasprijzen gekoppeld zijn aan de olieprijzen, dalen de gasprijzen ook mee.

OPEC+ als reactie op handelsoorlog

Het begon bij de handelsoorlog tussen de VS en China. Dit zorgde voor een rem op de mondiale economische groei. En daarmee daalde de vraag naar olie. 

Om de olieprijzen op pijl te houden, moest er dus minder geproduceerd worden. Maar hier was wel een samenwerking voor nodig. Dus werd er een alliantie opgezet van OPEC-landen, Rusland en nog wat andere niet-OPEC-landen. OPEC+ heet deze alliantie. Samen maakten deze landen afspraken over het beperken van de olieproductie.

Maar tegelijk schroefde de VS de productie van schaliegas juist op, om het gat te vullen dat door OPEC+ was ontstaan. 

Waarom extra olieproductie in de VS?

De meeste landen binnen OPEC+ hebben een regime dat zonder veel weerstand regels op kan leggen aan oliebedrijven. In de VS werkt dat zo niet. Hier werkt de vrije markt en de regering heeft geen juridische instrumenten om een beperking van de productie te organiseren.

Bedrijven beslissen dus zelf hoeveel olie zij produceren in de VS.

Conflict OPEC+ en Rusland

In maart liepen de afspraken van OPEC+ af en moest er opnieuw onderhandeld worden over productiebeperkingen. Die onderhandelingen mislukten. Rusland raakte in conflict met met name Saudie-Arabië en beide partijen besloten om de productie op te voeren. Doel was om elkaar te raken met zo laag mogelijke olieprijzen.

Maar de landen wilden ook de olieproducenten in de VS raken, vooral de producenten van schalieolie. Deze maken vaak pas winst als de prijs hoger is dan 50 $/bbl (dollar per barrel). 

En de olieprijs daalde hard. Hij daalde van 70 $/bbl begin januari naar 50 $/bbl eind februari.

Dalende vraag door corona

En toen kwam de coronacrisis. Hierdoor daalde de vraag naar olie van 100 naar 70 miljoen vaten per dag. En op de achtergrond bleven Rusland en OPEC maar olie oppompen. 

Het gevolg was dat de Brent (een oliesoort die als benchmark wordt gebruikt) frontmaand eind maart nog maar net boven 20 $/bbl stond. Dit leidde in de VS al tot een verlies van 250.000 banen in de olie-industrie en er staan veel, voornamelijk kleinere, oliebedrijven op het punt om te vallen. 

Deze marktwerking zorgt voor iets minder productie. Ook worden er steeds meer olieplatforms in de VS stilgelegd, zo’n 60 per week. En OPEC+ heeft besloten om in mei en juni 10 miljoen vaten per dag minder te gaan produceren. 

Het helpt op dit moment nauwelijks. Brentolie schommelt nu rond 20.00 $/bbl. 

Grafiek Brentolie april 2020

Olieprijs, Brent front month in dollar per vat

Opslagen voor olie vol

Een groot probleem is dat de opslagcapaciteit langzaam vol raakt. In de VS, waar geen Brentolie maar WTI-olie wordt verhandeld, heeft de prijs op -37.00 $/bbl gestaan. Met Brentolie wordt de prijs niet zo snel negatief, maar de prijs staat toch flink lager dan een paar maanden terug.

Het loont op dit moment vooral om olie op te slaan, omdat de vooral de prijzen voor de korte termijn laag zijn. Maar dit idee hebben natuurlijk meerdere partijen. De opslag in de VS is daarom grotendeels in gebruik.

In Europa is nog wel ruimte, maar ook hier gaat het hard.

Op enig moment moeten producenten toch gedwongen zijn om te stoppen met produceren. De olie kan simpelweg nergens meer heen als men zo doorgaat. Producenten moeten dus wel actie ondernemen. Zeker omdat het nog wel even duurt voor de vraag weer op het oude niveau ligt. We bevinden ons in onbekende wateren.

Olieprijs en gasprijs

De olieprijs is belangrijk voor de gasprijs. Er zijn nog steeds veel gascontracten die geheel of gedeeltelijk op de olieprijs gebaseerd zijn. De olieprijs is een maat voor de economie en de energiemarkt. Voor de gasprijzen is het dus zeer interessant om deze ontwikkelingen te volgen.

Leestip: ook op de gasmarkt zien we overproductie.