Grote volatiliteit in de gasmarkt september 2019

Marktinformatie

Analyse: wat gebeurde er tussen 10 en 17 september?

18 september 2019

Tussen dinsdag 10 en woensdag 17 september 2019 zagen we enorm grote bewegingen op de gasmarkt. Dat heeft iedereen die de gasmarkt volgt, zeker gezien. Er speelde veel, zoals de drone-aanval op een Saoedi-Arabische olie-installatie en er was nieuws over het gasveld in Groningen. We zetten alle gebeurtenissen voor u op een rij.

Grafieken gasmarkt september 2019

In deze grafieken ziet u hoe de curve van een aantal specifieke producten zich de afgelopen week bewogen. Het startpunt was de einde dag curve op 9 september. 

Grafiek curve TTF september 2019Grafiek producten ttf september 2019

De gasmarkt tot maandag 9 september

De gasmarkt zat al een lange tijd in een sterk dalende trend. Op de hele korte termijn daalden producten zelfs onder 8.00 Eur/MWh. Oct19 ging al bijna door 12.00 Eur/MWh heen. 

Op maandag 09 september waren er eigenlijk alleen maar argumenten die een verdere daling van de markt steunden. Veel partijen hadden dan ook hun inkopen nog niet gedaan of waren zelfs speculatief short gegaan.   

Nieuws gasmarkt dinsdag 10 september

Tot er op dinsdagochtend 10 september 3 zaken kort na elkaar bekend werden gemaakt, met juist een bullish effect. 

  1. Een juridisch probleem over onbenutte capaciteit van de OPAL-gasleiding. Het Europese Hof verwierp een beslissing van de EU waarin Gazprom niet mag meebieden op die onbenutte capaciteit. Dat kan betekenen dat er minder gas via die leiding naar West-Europa kan stromen.
  2. EdF liet weten dat er mogelijk problemen zijn met laswerk aan de reactoren van enkele van hun kerncentrales. Het aantal was nog onbekend en ook of de centrales buiten bedrijf moesten. De markt ging uit van een situatie in het verleden, waarbij 3 tot 5 miljoen kubieke meter (bcm) gas extra nodig zijn om dit op te vangen.
  3. Het ministerie van Economie Zaken en Klimaat liet weten de gasproductie uit het Groninger gasveld voor het volgende gasjaar omlaag te kunnen brengen naar 11.9 bcm (miljard kubieke meter). In het oorspronkelijke plan lag dat nog  boven de 15 bcm lag. Daarnaast verwacht het ministerie dat medio 2022 de gasproductie uit Groningen op nul staat.  

Op dat moment woog de aankondiging van de EdF het zwaarst. 

Effect op de gasmarkt

De lage prijzen aan de voorkant van de curve zijn dan een goed moment om de shortposities te sluiten. En dan gaat het hard. 

Er zijn partijen die al vanaf februari short zijn gegaan. Deze partijen maakt het misschien niet zo veel uit om hun posities op 13.00 of 14.00 of zelfs 16.00 Eur/MWh te sluiten.

En als die prijzen zo hard om hoog gaan, zijn er ook partijen die moeten gaan kopen omdat hun risicomanagement hen dat dwingt te doen. 

Het is een opeenstapeling van redenen om te kopen. En dat betekende dus ook dat dinsdag de prijs van Oct19 in één dag van iets boven 12.00 Eur/MWh naar 15.00 Eur/MWh ging. Een verschil van bijna 20% van de laagste naar de hoogste prijs. Dat is ongekend op de gasmarkt. 

Rust weer even terug

Daarna bleef het opvallend rustig. Twee zaken bleken uiteindelijk minder zwaar dan gedacht. 

  1. OPAL. In de praktijk bleek dat andere partijen al in het gat sprongen. Bovendien was het volume, zeker voor het begin van de winter, niet echt nodig. Ook kon het gas via andere routes deze kant op komen.
  2. Groningen. De verwachtte daling klopt niet.  Een maand eerder had minister Wiebes al aangekondigd waarschijnlijk naar 12.1 bcm te gaan dalen. Het verschil was dus maar 0.2 bcm. En dat is minimaal. En het terugschroeven naar 0 in 2022 is vooralsnog vrijblijvend, omdat het niet in het laatste gasbesluit staat. Bovendien is dat sterk afhankelijk van de omschakeling van L-cal (Gronings gas) naar H-cal (al het andere gas) door grote afnemers en van de voortgang van de bouw van een nieuwe stikstoffabriek. Als dat allemaal volgens het meest opportunistische schema verloopt, zou de afbouw mogelijk zijn. Daar komt nog bovenop dat er meer dan genoeg H-cal uit Rusland en Noorwegen komt. 

Aanval op Saoedi-Arabische olie-installatie

In het weekend ging het opnieuw mis. Er werd een aanslag met drones op een Saoedi-Arabische olie-installatie gepleegd. Hierbij werd in eerste instantie 5% van de wereldproductie uitgeschakeld. En dat was op zaterdag. 

Bij opening van de markt op maandagochtend 16 september ging de Brent-olieprijs ineens meer dan 6.00 Usd/bbl omhoog. Olie is een sterke driver voor de gasmarkt, dus ook de gasprijs steeg sterk. 

Maar niet op Oct19. Die ging wel wat omhoog, maar nu was de stijging van de rest van de curve veel steiler. Q120 ging zelfs met 1.25 Eur/MWh omhoog. 

Gasmarkt 17 september: bijna terug naar 9 september

Op dinsdagmiddag was het ineens over. Saoedi-Arabië liet weten dat de terugval in productie snel werd opgevangen en dat ze weer vol konden leveren in twee tot drie weken. De olieprijs daalde onmiddellijk met 4.00 Usd/bbl en de gasmarkt volgde al snel.

Op 17 september kwam daarbij het nieuws dat het in Frankrijk om veel minder centrales ging dan in de vergelijkbare situatie. En er leek geen noodzaak om onmiddellijk buiten bedrijf te gaan. Het is in elk geval minder urgent.

De gasmarkt ging hard omlaag en handelde op 17 september nog maar 0.80 Eur/MWh hoger dan de sluiting op maandag 9 september. Ook de rest van de curve daalde, met als laagste de stijging van Cal23. 

 

Uw prijs voor gas berekenen

Bent u op zoek naar een nieuw gascontract? Bereken in een paar minuten uw actuele gasprijs. Goede deal? Afsluiten regelt u in een paar minuten.

Bereken mijn gasprijs