Unieke situatie door dalende kolen- en gasprijzen

Februari 2016

Om met het weer te beginnen: de verschillen tussen het uiterste noorden en zuiden van Europa liepen in januari op tot 50 graden1). Terwijl Scandinavië gebukt ging onder extreme kou (met temperaturen tot plaatselijk 40 graden onder nul), was het in landen rond de Middellandse Zee een stuk aangenamer met temperaturen van een graad of 20. Na een periode van relatief koud weer is de temperatuur weer ver boven wat normaal is in deze tijd van het jaar.

Nederland bevindt zich geografisch in het midden, maar qua temperaturen behoort ons land deze winter meer tot Zuid- dan tot Oost-Europa. “Het is in Nederland inderdaad de warmste winter ooit gemeten”, vertelt Portfolio Manager Gerard Koops van Essent. “De gasvoorraden dalen langzaam, en de verwachting is dat dit bij de huidige weers- en systeemomstandigheden ook niet sterk gaat veranderen.”

Belgische centrales in bedrijf

Verder bestond er lange tijd onduidelijkheid over het lot van de Belgische kerncentrales in Doel en Tihange. “Die onzekerheid is voorbij: de door vermeende haarscheurtjes geplaagde reactoren zijn inmiddels weer in bedrijf”, schetst Gerard. “Daardoor kent België geen capaciteitsproblemen meer, terwijl die eerder wel voor deze winter werden verwacht. Wel is de politieke situatie aan het veranderen. Korte storingen, die verder niet in het nucleaire gedeelte van centrales plaatsvonden, zorgen voor onrust in de regio’s rond deze productiemiddelen. En omdat de centrales dicht bij de Nederlandse grens staan, willen bestuurders in die regio’s dat deze centrales alsnog worden gesloten.“

Enorme overproductie olie

Bovendien hangt de gasprijs sterk samen met de olieprijs. En laat ook die momenteel ongekende laagtes bereiken, vertelt Gerard. “Er is wereldwijd sprake van overproductie. De OPEC-landen houden hun productie op peil, in de hoop op die manier concurrenten uit de markt te drukken. Nu de internationale sancties tegen Iran zijn opgeheven, schroeft ook dat land zijn productie snel omhoog. Verder werd in december in de VS het veertig jaar oude verbod op de export van ruwe Amerikaanse olie opgeheven. Door deze ontwikkelingen lopen de olievoorraden in de VS en Europa op, wat een dalend effect heeft op de olieprijs.”

Dalende vraag naar kolen

In de aanloop naar de klimaatconferentie in Parijs, eind vorig jaar, stemde de Tweede Kamer in met een geleidelijke sluiting van de elf Nederlandse kolencentrales. Na de klimaatconferentie (waar werd besloten tot een maximale stijging van de gemiddelde temperatuur met twee graden) kwamen kolen in het verdomhoekje te zitten, constateert Gerard. “Je zag ook meteen de vraag naar CO2-certificaten inzakken en de prijs dalen. Op zich logisch: minder vraag naar kolen betekent ook minder uitstoot.”

De dalende vraag naar kolen kwam ook voor een deel op het conto van China, vervolgt Gerard. “De economische groei vlakt daar de laatste tijd behoorlijk af. Dat vertaalde zich meteen in een dalende Chinese vraag naar kolen en olie – en daarmee in dalende prijzen.”

Unieke situatie

Het mag geen verrassing heten: door de dalende kolen- en gasprijzen daalt ook de stroomprijs momenteel. “De dalende brandstofprijzen zetten de marges onder druk, met als gevolg dat de stroomprijzen omlaag gaan.” Al met al dalen de prijzen dus over de gehele linie, zonder dat er volgens Gerard uitzicht is op een ontwikkeling die de prijzen zou kunnen doen stijgen (of zelfs maar zou kunnen laten stoppen met dalen). Een situatie die niet eerder voorkwam, benadrukt Gerard. “In elk geval niet in de ruim vijftien jaar dat ik bij Essent dit werk doe. Wij blijven alle ontwikkelingen op de voet volgen!”

1) bron: www.weer.nl