Het klimaat is aan het veranderen. Om de klimaatverandering een halt toe te roepen, is het belangrijk om de energietransitie te versnellen. We moeten af van grijze energie en juist vol gaan voor groene energie, zoals windenergie. Waarom zetten we Nederland eigenlijk niet gewoon vol windmolens?

Het Energieakkoord

In het Energieakkoord is afgesproken dat alle landen in Europa in 2020 gemiddeld twintig procent van alle energie uit duurzame bronnen haalt. Voor Nederland geldt een percentage van veertien procent, het minimum voor een Europees land. In 2016 werd 12 procent van de energie in Nederland opgewekt uit duurzame energiebronnen.

Windenergie in Nederland

Een van de manieren om te voldoen aan de afspraken uit het Energieakkoord, is het plaatsen van windmolens. De capaciteit van alle windmolens in Nederland steeg in 2016 tot een totaal van 4.240 megawatt. Samen zijn deze windmolens goed voor acht procent van de totale elektriciteitsvraag in Nederland. In theorie zouden we tot wel twintig procent van de energievoorziening kunnen behalen met behulp van windmolens. We moeten dan kleinere windmolens vervangen door grotere, en meer windparken op zee bouwen.

Waarom wel, waarom niet?

Toch zijn windmolens in Nederland niet populair. Maar hoe komt dat eigenlijk? En kunnen we iets doen om dit te veranderen?

Windenergie is een onbetrouwbare vorm van energie

Het probleem: De wind waait niet altijd even hard. Daardoor is de productie van windenergie onvoorspelbaar.
De weerlegging: De energieproductie van een windmolen hangt ook af van de plaats waar de windmolen staat. Op zee waait het bijvoorbeeld vaker en harder. Door windparken op zee te bouwen, zorgen we er al voor dat de stroomproductie constanter wordt. Ook de ontwikkelingen op het gebied van energie-opslag gaan daarin een belangrijke rol spelen. Bovendien is wind een oneindige energiebron, in tegenstelling tot bijvoorbeeld kolen, olie en gas. Windenergie raakt nooit op en daarom is het op de lange termijn een bestendigere oplossing dan fossiele energiebronnen.

Windenergie is relatief duur

Het probleem: Windenergie is op dit moment nog iets duurder dan fossiele energie. Windenergie kost namelijk 5 tot 7 cent per kWh, terwijl fossiele energie 3 tot 4 cent per kWh kost.
De weerlegging: Uit onderzoek blijkt dat de kostprijs voor wind op zee in 2030 gemiddeld 3,5 cent per kWh zal zijn, terwijl dit voor kolen zal stijgen naar gemiddeld 12,3 cent. De verschuiving wordt veroorzaakt door het feit de ontwikkelingen op het gebied van energie steeds sneller gaan en windmolens steeds efficiënter worden. En zelfs als deze prognose een te positief beeld schetst, is het in ieder geval waarschijnlijk dat de prijs van windenergie in de toekomst kan concurreren met die van fossiele energie.

Nederland ligt geologisch gezien ‘onhandig’

Het probleem:  Omdat Nederland een relatief klein land is en alles al zo volgebouwd is, is er relatief weinig ruimte voor windmolens.
De weerlegging: Voor een klein land hebben we veel zee-oppervlak. We zouden dit kunnen benutten door windmolenparken op zee te bouwen.

Windmolens veroorzaken problemen voor vogels

Het probleem: Tegenstanders zeggen dat windmolens slecht zijn voor de natuur. Vogels gaan dood omdat ze geraakt worden door de wieken, en windmolens verstoren voedsel-, rust- en broedgebieden.
De weerlegging: Jaarlijks sterven er inderdaad ongeveer vijftigduizend vogels door botsingen met windmolens. Maar dit moet ook in perspectief geplaatst worden: in het verkeer vinden jaarlijks ongeveer twee miljoen vogels de dood. Bovendien kunnen windmolenparken ook bijdragen aan de biodiversiteit in zee. Verschillende milieuorganisaties, waaronder Wereld Natuur Fonds en Greenpeace, vinden overigens dat de klimaatverandering een grotere bedreiging vormt voor de natuur dan overlast van windmolens.

Windmolens zijn lelijk

Het probleem: Over smaak valt niet te twisten, maar over het algemeen geldt dat windmolens niet tot ’s werelds mooiste bouwwerken behoren.
De weerlegging: Windmolens in het bestaande landschap roepen vaak weerstand op, maar Wageningen University & Research (WUR) heeft daar mogelijk een oplossing voor gevonden. Experts van WUR pleiten ervoor dat er veel aandacht wordt geschonken aan de vormgeving van nieuwe energielandschappen, júist in samenspraak met bewoners. De ontwerpen moeten aansluiten bij de wensen van buurtbewoners, zodat draagvlak wordt gecreëerd.

De toekomst van windenergie

Windenergie is nu de goedkoopste en schoonste manier om de CO2-uitstoot te verlagen. Het creëert bovendien banen (al die windmolens moeten immers wel gebouwd worden), het maakt ons minder afhankelijk van bijvoorbeeld Rusland en Saoedi Arabië en het versterkt onze financiële concurrentiepositie. En uiteindelijk blijft er één gevoel overheersen: ‘We zullen wel moeten.’ We zullen als Nederland beter ons best moeten doen, want het klimaat verandert en als we dat niet stoppen, dan zijn de gevolgen haast niet te overzien. 

Gelukkig zijn er talloze creatieve windoplossingen waar hard aan gewerkt wordt. Zo zijn er diverse start-ups die onderzoeken of het mogelijk is om windenergie op te wekken op grote hoogte, bijvoorbeeld met zeppelins of vliegers. Ook worden er steeds compactere windturbines ontwikkeld die in de bebouwde omgeving geplaatst kunnen worden, bijvoorbeeld windturbines die verticaal draaien in plaats van horizontaal. 

We kunnen er niet omheen: er ligt een ambitieus Energieakkoord. We moeten hoe dan ook een oplossing verzinnen voor het energie- en klimaatprobleem en windmolenparken zullen daar, linksom of rechtsom, een belangrijke rol in gaan spelen.

Meer weten over hoe wij ons inzetten voor windenergie? Lees dan hier verder.