Wat is aardgas? Hoe afhankelijk zijn we van aardgas? Wat zijn de voor- en nadelen van aardgas? Er valt veel te vertellen over deze bijzondere brandstof.


Wat is aardgas?

Aardgas is een fossiele brandstof. Er zijn nog een aantal andere fossiele brandstoffen. De belangrijkste daarvan zijn steenkool en aardolie. De overeenkomst tussen alle fossiele brandstoffen is dat ze lang geleden zijn ontstaan uit de resten van planten en dieren. Bij het uiteenvallen van die resten komen onder meer gassen vrij. Een groot deel daarvan is methaan. Dat is scheikundig bezien een van de eenvoudigste stoffen die uit planten en dieren kan ontstaan. Een methaan-molecuul (CH4) bestaat uit één koolstofatoom, omringd door vier waterstofatomen. Aardgas bestaat voornamelijk uit dit methaan, vermengd met nog wat andere gassen.


Hoe afhankelijk zijn we van aardgas?

Meer dan de helft van uw energierekening bestaat uit kosten voor aardgas. Maar ook de stroom die u verbruikt wordt voor een groot deel (64%) opgewekt door de verbranding van aardgas. Dit heeft ermee te maken dat Nederland een van de grootste producenten van aardgas ter wereld is. Na de vondst in 1959 van de gasbel bij Slochteren werden in de jaren zestig alle Nederlandse huishoudens aangesloten op aardgas. Dit was van grote betekenis voor de naoorlogse ontwikkeling van het land. De operatie had maar één nadeel: vanwege het verschil in druk en calorische waarde tussen aardgas en het tot dan gebruikte stadsgas moesten veel geisers en gasfornuizen worden aangepast.


Wat zijn de voordelen van aardgas?

Aardgas heeft een groot aantal voordelen. Om er maar enkele te noemen:

  • Het gas is via pijpleidingen makkelijk te transporteren naar uw huis.
  • Aardgas brandt schoon op. De enige verbrandingsproducten zijn waterdamp (H2O) en kooldioxide (CO2). Vanwege het broeikaseffect denken we tegenwoordig minder positief over kooldioxide dan in de zestiger jaren, maar in vergelijking met steenkool is aardgas toch echt een stuk milieuvriendelijker.
  • Er is nog voldoende aardgas voor de komende vijftig jaar. Nederland heeft dus ook nog vijftig jaar inkomsten door de export van aardgas.
  • Aardgas is niet alleen een brandstof, maar ook grondstof in de chemische industrie. Aardgas speelt onder meer een rol in de productie van kunstmest.

Wat zijn de nadelen van aardgas?

Helaas heeft aardgas ook nadelen. De belangrijkste nadelen zijn:

  • Bij de verbranding van aardgas komt CO2 vrij. Vanwege de huidige klimaatverandering is dit ongewenst.
  • De winning van aardgas veroorzaakt ondergrondse verschuivingen en verzakkingen van de bodem. Aan de oppervlakte voelen we dit als aardschokken, met soms zelfs schade aan gebouwen als gevolg. Inwoners van Groningen kunnen hierover meepraten.
De voorraden raken ooit op, waarschijnlijk al voor het einde van deze eeuw.

Wat is methanisering?

Bij de verbranding van aardgas komt naast energie ook kooldioxide en water vrij. Het omgekeerde proces is ook mogelijk. Uit kooldioxide en water kan methaan ('aardgas') worden gemaakt. Dit proces heet methanisering. Methanisering kost energie: de hoeveelheid die bij verbranding weer vrijkomt. Methanisering is dus een manier om energie op te slaan. Denk aan een zomerse dag, waarop veel huishoudens met zonnepanelen stroom opwekken. Op sommige momenten zal er meer energie beschikbaar zijn dan we met zijn allen gebruiken. Door methanisering kunnen we de overtollige energie opslaan in gas. Is er op een ander moment juist een tekort aan energie, dan kunnen we dat gas weer verbranden om de opgeslagen energie terug te krijgen.