Om goed te kunnen uitleggen hoe de energieprijzen tot stand komen, is het belangrijk om eerst te vertellen hoe uw eigen energierekening is opgebouwd.


Opbouw van de energierekening

Het grootste deel van uw energierekening bestaat uit de kosten voor het gebruikte gas en stroom, de belastingen van de overheid en de kosten die door de beheerder van het gas- en stroomnetwerk zijn gemaakt en aan u doorberekend worden. Veel mensen weten niet dat vaak meer dan de helft van de energierekening bestaat uit kosten waar u zelf geen invloed op heeft (de kosten voor het netwerk en de belastingen). Minder dan de helft van uw energierekening bestaat uit de gebruikte stroom en gas. Zelfs al zou u besluiten om heel veel energie te gaan besparen, dan is dat natuurlijk altijd goed, maar daarmee wordt de rekening helaas niet evenredig lager.


De kosten van energie door de jaren heen

De prijs van energie steeg voorheen altijd elk jaar, dat was iets waar u zeker van kon zijn. De afgelopen jaren heeft u misschien wel gezien of gehoord dat de energieprijzen juist dalen. Volgens onderzoekers zijn we minder aan energie kwijt, door het grote aanbod aan goedkope elektriciteit uit Duitsland en de forse daling van de olieprijs. De windenergie uit Duitsland kan door Nederlandse energiebedrijven heel goedkoop ingekocht worden. Als de olieprijs in de toekomst weer stijgt, zal de energierekening dus weer hoger zal worden.


Van die daling van de energieprijs merken we echter weinig op de energierekening, omdat de belastingen en heffingen die u betaalt juist omhoog zijn gegaan de afgelopen jaren. Zo blijkt uit onderzoek dat een gemiddeld huishouden (verbruik van 3.500 kWh en 1.800 m3 gas per jaar) in 2008 ongeveer 540 euro aan energiebelasting betaalde en 760 euro in 2015.


De ontwikkeling van de leveringskosten

Afhankelijk van de hoeveelheid verbruikte elektriciteit en gas betaalt u leveringskosten. Gas is meestal verantwoordelijk voor het grootste deel van deze kosten op uw energierekening. De leveringskosten zijn de laatste jaren behoorlijk gestegen. Deze kosten bepalen ongeveer een derde van de hele energierekening. De energieleverancier kan met het geld het onderhoud van het gas- en elektriciteitsnetwerk en de aansluiting van uw woning garanderen.


De energieleverancier doet dat niet zelf, maar regelt dat via de netbeheerder. Daar bestaan er meerdere van in Nederland, afhankelijk van de regio waar u woont. De energieleverancier is door u te kiezen, de netbeheerder niet. De kosten voor de energielevering kunnen daarom verschillen per netbeheerder. U kan dit op uw voorschotnota of eindafrekening aflezen.


De kosten van de energiebelasting

De energiebelasting is ook iets waar u niet aan ontkomt. Over de verbruikte elektriciteit en gas moet u belasting betalen. De kosten van de energiebelasting zijn de afgelopen jaren steeds verder gestegen. In totaal is de energiebelasting op uw energierekening ook verantwoordelijk voor ongeveer een derde van de totaalkosten. De belasting daalt niet mee met de energieprijs, maar wordt steeds hoger.


Sinds 2013 is naast de energiebelasting ook de heffing voor de opslag van duurzame energie (ODE) ingevoerd. In 2013 betaalde u daarvoor 8 euro, maar inmiddels betaalt u 25 euro per jaar. Hiermee zorgt de overheid ervoor dat bedrijven meer kunnen investeren in duurzame energie, zoals windmolens en zonnepanelen.


Gelukkig helpt de overheid ook een beetje door elk huishouden een standaard belastingvermindering te geven. Dit wordt de heffingskorting genoemd en bedraagt jaarlijks enkele honderden euro’s. In 2008 was dat 236 euro, maar dat is gestegen tot 377 euro in 2015.


Dalende energieprijzen

De laatste jaren is de energieprijs licht gedaald. Als de prijs van elektriciteit en gas daalt, dan wordt uw energierekening iets lager. Of dat zou u toch verwachten. De daling op uw energierekening is echter bijna niet te zien, omdat de energiebelasting en de beheerkosten juist elk jaar hoger worden. De meeste belastingen worden wel een beetje gecompenseerd met de heffingskorting, maar dit compenseert echter niet alle stijgingen. Daardoor bent u dus eigenlijk wel meer voor energie gaan betalen. Een gemiddeld huishouden betaalt nu zo’n 300 euro meer dan 8 jaar geleden.


Zonnepanelen tegen de stijgende energierekening

Helaas is er aan de stijging van netbeheerkosten niet veel te doen, maar gelukkig zijn er verschillende mogelijkheden om minder energie te verbruiken en daarmee ook meteen minder energiebelasting te betalen. Het plaatsen van zonnepanelen is bijvoorbeeld een goed idee, omdat u voor de opgewekte stroom geen belasting hoeft te betalen, maar dit simpelweg wegstreept tegen uw verbruik. We noemen dat salderen. Ook bestaan er zonnecollectoren die zorgen dat u minder gas verbruikt. Zo wordt u minder afhankelijk van de ontwikkeling van de energieprijzen.