De elektriciteitsvoorziening is het totale systeem van alle elektriciteitscentrales, aansluitingen en de verschillende energienetten waarover stroom vervoerd wordt. Het is uitgegroeid tot een van de meest ingewikkelde systemen die de mens heeft uitgevonden, maar is ook onmisbaar geworden. Wat betekent de elektriciteitsvoorziening voor u in de praktijk? Een uitleg over hoe de elektriciteitsvoorziening tot stand kwam, hoe het werkt en wat u in de praktijk van de energievoorziening merkt.


Geschiedenis van de elektriciteitsvoorziening

Rond het jaar 1900 werden de eerste stapjes gezet op het gebied van de opwekking van elektriciteit. Een energienet was er nog helemaal niet, maar veel bedrijven zagen het nut van elektriciteit wel in. Zij begonnen met het zelf opwekken van energie met bijvoorbeeld een stoommachine, die ook een dynamo aandreef en daarmee elektriciteit opwekte voor eigen gebruik. Wanneer er genoeg stroom werd opgewekt kon dit ook aan buren of huishoudens geleverd worden. Zo ontstond langzaam een netwerk van elektriciteitscentrales dat steeds verder uitgebreid en gemoderniseerd werd. De elektriciteitsvoorziening is uitgegroeid tot een groot geheel van veel verschillende elektriciteitscentrales, hoogspanningsmasten, verdeelpunten en andere belangrijke onderdelen van een elektriciteitsnetwerk. Ook bestaan aansluitingen van en naar het buitenland. Kortom: alles en iedereen die elektriciteit opwekt of verbruikt, maakt gebruik van de elektriciteitsvoorziening.


De elektriciteitsvoorziening in de praktijk

In Nederland staan verschillende energiecentrales, waaronder gas- en kolencentrales, maar ook windmolenparken en zonneparken. Deze stroom wordt via de hoogspanningsmasten die u overal in Nederland ziet staan naar verdeelstations getransporteerd. Van daaruit wordt de stroom onder de grond naar transformatorhuisjes in uw buurt gestuurd. Deze gebouwtjes heeft u vast weleens zien staan. Hier wordt de stroom omgezet naar 230 volt, zoals die vervolgens uw huis binnenkomt en door u gebruikt kan worden.

Elektriciteit lijkt heel vanzelfsprekend. Even een maaltijd opwarmen in de magnetron, een kopje koffie zetten of de telefoon opladen. Toch is het eigenlijk heel bijzonder. De stroom die uit uw stopcontact komt, heeft namelijk een lange weg afgelegd en ook uw meterkast en stopcontacten zijn een heel klein onderdeel van de totale elektriciteitsvoorziening. Misschien produceert en levert u zelfs wel elektriciteit via zonnepanelen op het dak.


Beheer van de elektriciteitsvoorziening

De netbeheerder zorgt voor het goed functioneren en het onderhoud van de elektriciteitsvoorziening. Ook de producenten van energie zorgen ervoor dat hun elektriciteitscentrales goed werken. Als er een storing of uitval van een onderdeel van de elektriciteitsvoorziening optreedt, dan vangen andere systemen de uitval meestal op. Daarbij zijn verschillende noodoplossingen bedacht en zekerheden in het systeem verwerkt. In Nederland is de elektriciteitsvoorziening heel betrouwbaar; ons energienet behoort zelfs tot een van de beste ter wereld.


De elektriciteitsvoorziening in de toekomst

In de toekomst gaat de elektriciteitsvoorziening sterk veranderen. Er zal veel meer energie op duurzame manieren opgewekt gaan worden, waardoor de tijdstippen van vraag en aanbod van elektriciteit zullen verschuiven. Het aanbod van stroom wordt bijvoorbeeld groter dan de vraag wanneer de zon volop schijnt, terwijl elektrische auto’s die veel stroom verbruiken juist vooral ’s nachts worden opgeladen. Hiervoor zullen nieuwe slimme oplossingen bedacht worden om een goede elektriciteitsvoorziening te waarborgen, waarbij de sleutel ligt in energie-opslag. Ook komen er steeds meer individuele huishoudens met zonnepanelen die zelf overbodige energie willen en kunnen gaan leveren aan de buurman of de wijk. Zo worden steeds meer mensen actief onderdeel van de elektriciteitsvoorziening.


Duurzame elektriciteitsvoorziening

De overgang naar duurzame energie wordt ook wel energietransitie genoemd. Dat is het overgangsproces waarbij het gebruik van fossiele brandstoffen als olie, gas en kolen wordt vervangen door schone energiebronnen als wind- en zonne-energie. Het doel van deze transitie is het stoppen van klimaatverandering, en zo houden we het milieu ook in de verre toekomst gezond. Daarbij is het streven om binnen 50 jaar de elektriciteitsvoorziening in Nederland volledig duurzaam te maken. Dus op een schone manier, altijd en overal beschikbaar, terwijl het nog steeds betaalbaar blijft voor iedereen. Doet u mee? Kijk of zonnepanelen voor u interessant zijn.