10
september
2020
|
13:30
Europe/Amsterdam

Geef consumenten duidelijkheid over verduurzaming

Door Patrick Lammers, CEO Essent

De energietransitie is één van de grootste uitdagingen van onze tijd. Draagvlak is essentieel voor het slagen ervan. Steeds weer nieuwe rapporten, berekeningen en partijen die over elkaar heen buitelen met meningen en visies zorgen vooral voor onduidelijkheid en onzekerheid bij consumenten. Daarmee brengen we verduurzaming van de gebouwde omgeving niet verder. Zonde, want er zijn genoeg rendabele maatregelen om nu al mee te beginnen.

Ik maak me dan ook ernstig zorgen over hoe de Nederlandse consument mee te nemen in de immense klus die voor ons ligt. Zeker met de naderende verkiezingen, waarbij het klimaat en de energietransitie ongetwijfeld onderwerp van debat zullen zijn. En waarbij politieke tegenstellingen de boventoon zullen voeren en de consument door de bomen het bos niet meer ziet. Het wordt tijd dat we van praten naar doen gaan. Dat kan als we duidelijkheid verschaffen en onzekerheid wegnemen. Alleen dan komen consumenten in beweging.

Veel discussie, geen oplossingen

Met het rapport ‘Woonlastenneutraal koopwoningen verduurzamen’ van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) dat eind augustus werd gepubliceerd en veel media-aandacht kreeg begon wéér een nieuwe ronde van onduidelijkheid voor Nederlandse consumenten. Dat werkt verlammend en vertragend en draagt niet bij aan de ambities die we in Nederland hebben vastgesteld. De conclusie die nu resoneert is dat het verduurzamen van woningen hoge en niet terug te verdienen investeringen vergt. Een in mijn ogen onterecht signaal dat het toch al zo precaire draagvlak voor de energietransitie aan het wankelen brengt. En dat is jammer, want heel veel huiseigenaren kunnen wel degelijk verduurzamingsmaatregelen nemen die hen in staat stelt om de volgende stap te zetten in de energietransitie. Daarmee verlagen ze hun energierekening, verhogen ze het wooncomfort en dragen ze bij aan de ambities uit het Klimaatakkoord .

Stap voor stap

In het licht van de energietransitie wordt er veel gepredikt over mooie vergezichten en een fossielvrij bestaan. Hiermee verliezen we uit het oog wat we vandaag al kunnen doen. De eerste logische stap is isolatie. En dan zonnepanelen of bijvoorbeeld een hybride warmtepomp of andere vormen van duurzame verwarming. Allemaal maatregelen die zich binnen enkele jaren terugverdienen en waarmee ook de komende jaren al CO2 gereduceerd kan worden. Een stapsgewijze aanpak richting 2050 dus. Zonder het hele huis overhoop te gooien. Dat is slim, omdat we daarmee de energietransitie behapbaar én betaalbaar houden. Daarom moet het beleid zich niet alleen richting op het in 1 keer aardgasvrij maken van woningen, maar consumenten juist helpen met het zetten van de noodzakelijke eerste stappen.

Overheid: zorg voor duidelijkheid!

De overheid zou een belangrijke rol kunnen spelen in het bieden van duidelijkheid over de energietransitie en wat consumenten daarbij kunnen doen. Helaas is dit vaak niet het geval. Neem subsidies. Deze zijn vaak complex, veranderen vaak en zijn niet laagdrempeling. Zeker niet voor ‘no regret’ maatregelen zoals isolatie. De huidige subsidieregeling voor isolatie (SEEH) werpt onnodige drempels op. Bijvoorbeeld door te eisen dat er altijd 2 isolerende maatregelen worden getroffen.Ook is het niet altijd duidelijk wat een komend begrotingsjaar gaat brengen of hoe een nieuw kabinet de regelingen gaat veranderen. Door onzekerheid over (on)voldoende beschikbare subsidie ontstaat een markt van hollen en stilstaan. Ik pleit juist voor het opstellen van gerichte investeringssubsidies voor meerdere jaren tot aan 2030 en met ruim voldoende beschikbaar budget. Dat is laagdrempelig, helder, transparant en past bij een stap voor stap verduurzaming.

Daarnaast roep ik de overheid op duidelijk te zijn over de eigenlijke ambitie. Dat is aardgasvrij in 2050. Maar let op! Aardgasvrij betekent niet gasvrij. Hernieuwbare gassen kunnen helpen bij het verwarmen van huizen. Investeer in nieuwe duurzame gassen om de nationale kosten van de energietransitie te verlagen en huishoudens niet op kosten te jagen. Ik schreef eerder een blog [link opnemen] over waterstof wat dit illustreert.

Een succesvolle energietransitie begint bij de mensen thuis. Daarmee is het niet alleen een technisch vraagstuk, maar bovenal een maatschappelijk vraagstuk. Om draagvlak te behouden moeten we ons richten op de eerste verduurzamingsstappen en goede ondersteuningsmogelijkheden.