Zó bepaalt u zelf het beste moment om uw energie in te kopen

Níemand kan in de toekomst kijken. Toch is dat precies wat er van u als energie-inkoper wordt verwacht. Want om zo voordelig mogelijk in te kopen, moet u voorspellen of de gasprijs gaat stijgen of dalen. Bij gebrek aan een glazen bol kunt u daarom het beste kijken naar de ontwikkelingen op de energiemarkt.

De energiemarkt heeft alle kenmerken van een commoditymarkt, die vergelijkbaar is met die van aandelen, olie, goud, graan en melkprijzen. Dat wil zeggen dat de prijs voor energie zoals gas en elektriciteit wordt bepaald door het inkoopmoment op grillige termijnmarkten. De kunst is daarbij om op een relatief gunstig marktmoment uw energie in te kopen. Het moment van inkoop, het sluiten van een contract bij een energieleverancier, is namelijk één van de belangrijkste factoren, die van invloed is op uw totale energiekosten.

Maar wát bepaalt dan die energieprijs? 

Neem bijvoorbeeld gas. Belangrijk om te weten is dat gas in tegenstelling tot elektriciteit kan worden opgeslagen. Koopt u vandaag al gas in voor later? Dan betaalt u een lange-termijnprijs. Dit is de prijs van vandaag + ingecalculeerd risico voor de toekomst. Bij een lage dagprijs kan het dus gunstig zijn om nu alvast in te kopen voor de lange termijn.

Grofweg zes factoren bepalen de gasprijs: 

1. Het weer

Hoeveel gas we gebruiken, hangt af van de temperatuur. Warm weer betekent minder vraag, dus een dalende prijs. Bij koud weer stijgt de vraag en dus ook de prijs. 

Een voorbeeld uit de praktijk:

Winter 2012/2013 was vrij koud met in De Bilt een gemiddelde temperatuur van 2,9 °C tegen een langjarig gemiddelde van 3,4 °C. Deze koude winter zag je terug in de gasprijzen die flink stegen. 

2. Het aanbod

Heel bepalend is ook de beschikbaarheid van gas. Veel aanbod leidt immers tot prijsdaling. Zo kan de extra aanvoer van vloeibaar aardgas vanuit Azië op korte termijn de prijs drukken. Bij weinig aanbod stijgt de prijs.

Door het terugschroeven van de gaswinning in Groningen is Nederland bovendien steeds meer afhankelijk van de productie en voorraden in het buitenland. 

Een voorbeeld uit de praktijk:

De gasprijzen voor winter 17/18 stegen op 18 april 2017 met 50 cent per MWh door de aankondiging van minister Kamp om 10% minder gas uit het Groningenveld te halen. Op de markt was onzekerheid over hoe dit gecompenseerd gaat worden en daarom stegen de prijzen.

3. De opslag

Gasopslagen (storages in vaktermen) worden gebruikt om bij lage vraag in de zomer gas op te slaan en in de winter wanneer de vraag groot is dit gas weer aan uit storage te halen. 

Wordt er in de zomer bijvoorbeeld tijdelijk opslagcapaciteit gesloten? Dan is er in de winter minder gas in voorraad. Dit zorgt voor een groter verschil in prijs tussen de zomer en de winter. 

Een voorbeeld uit de praktijk:

Centrica, Verenigd Koninkrijk, maakte in april 2017 bekend dat de grootste gasopslag (Rough Storage, 70% van de totale opslagcapaciteit in VK) om veiligheidsredenen naar verwachting een jaar niet beschikbaar is voor injectie. Dit heeft grote consequenties voor de prijsvorming op NBP (National Balancing Point, handelsplaats VK) en omdat de markten verbonden met elkaar zijn, heeft dit ook invloed op de prijzen op TTF (Title Transfer Facility, handelsplaats Nederland) en Zeebrugge (handelsplaats België). Gasopslagen (storages in vaktermen) worden gebruikt om bij lage vraag in de zomer gas op te slaan en in de winter wanneer de vraag groot is dit gas weer aan uit storage te halen. Omdat de productie van gas maar deels kan worden teruggeschroefd, ontstaat overcapaciteit in de zomer. En dat betekent dat de prijzen flink zullen gaan dalen. Daarna is er in de winter minder aanbod en zullen de prijzen stijgen. Dat geldt voor NBP, maar zeker ook voor TTF en Zeebrugge. 

4. De olieprijs

Veel gascontracten voor de lange termijn zijn nog gekoppeld aan de olieprijs. Als die stijgt, beweegt de gasprijs op den duur ook mee. 

Een voorbeeld uit de praktijk:

Door de kou en de relatief hoge olieprijs, staat de gasprijs op 6 februari 2017 op het hoogste punt in twee jaar. Een kuub gas op de Nederlandse gashandelsplaats Title Transfer Facility (TTF) kost dan bijna € 0,23. Ter vergelijking: in september lag deze gasprijs nog rond de € 0,11. Deze stijging heeft o.a. te maken met de stijging van de olieprijs. Die is afgelopen jaar fors opgelopen, en gaat richting de $ 60 per vat. De gasprijs op de TTF is niet meer aan de olieprijs gekoppeld. Maar voor termijncontracten zien we een hoge correlatie met de ontwikkeling van de olie- en gasprijs. Deze ontstaat door contracten met Rusland (dus niet de TTF, red.) die nog wel aan de olieprijs gekoppeld zijn. 

5. Het prijsniveau

Verder is het absolute prijsniveau van invloed. Stel de prijs is al laag. Dan is de kans dat deze nog verder daalt, lager dan de kans dat de prijs weer gaat stijgen. 

Dat hangt samen met het niveau van de gasprijs in het verleden. Er is historisch gezien een bepaalde prijs waaronder het voor de gasproducenten onaantrekkelijk wordt om nog te produceren. Een verdere daling is dan onwaarschijnlijk. 

6. Geopolitieke ontwikkelingen

Houd daarnaast rekening met geopolitieke gebeurtenissen, zoals oorlog en economische conflicten. Zet Rusland bijvoorbeeld de gastoevoer naar Oekraïne stop, dan daalt het aanbod in Europa en stijgt de gasprijs.

Een voorbeeld uit de praktijk:

In januari 2006 werd de gasprijs door het Russisch gasbedrijf Gazprom verhoogt van 50 doller naar 230 doller per duizend kubieke meter. Volgens Gazprom was deze verhoging gerechtvaardigd omdat deze prijs meer conform de Europese marktprijzen was. Oekraïne weigerde echter om zoveel te betalen waardoor de gaslevering door Gazprom werd stop gezet. Doordat Oekraïne een doorvoerland naar Europa was kon zij het gas wat bestemd was voor de Europese markt gebruiken om de binnenlandse vraag alsnog te bevredigen. De rest van Europa kreeg hierdoor te maken met een afname van 30% op de druk van de gasleidingen. Daardoor stegen de gasprijzen. 

Wilt u fixeren?

Neem dan snel contact op met een medewerker van onze fixatiedesk op telefoonnummer 06-27006498.

Meer lezen?

Terug naar het overzicht

Marktinformatie ontvangen?

Wilt u marktinformatie automatisch in uw mailbox? Meld u dan hieronder aan.


Aanmelden